|
136 - جواز و عدم جواز خود ستايى
تزكيه نفس كه از آن در فارسى به خودستايى تعبير مى شود، جايز نيست و بر خلاف اخلاق
انسانى بوده و موجب غرور مى گردد.
و در قرآن آيه 32 سوره نجم مى خوانيم :
فلا تزكوا انفسكم : خود را به پاكى مستاييد.
ولى در مواردى كه هدف عالى ترى در ميان باشد و يا براى احقاق حق و ابطال باطل ، خود
ستايى صحيح روا است ، چنانكه در بعضى از موارد على (عليه السلام ) براى مطالبه حق
خود، در كارهاى نيك خود را بيان مى كرد، و يا امام سجاد (عليه السلام ) در مجلس شام
كه يزيد نيز حاضر بود، خود و حسب و نسب خود را ستود، اينك به داستان ذيل توجه كنيد:
شخصى به حضور امام صادق (عليه السلام ) آمد و عرض كرد:
آيا جايز است انسان ، خودش را تعريف كند؟!
امام در پاسخ فرمود: در موردى كه اضطرار به آن پيدا كرد جايز است ، سپس دو نمونه
از خود ستودن دو پيامبر را كه در قرآن آمده ذكر كرد و فرمود:
1 - آيا نشنيده اى كه يوسف به عزيز مصر گفت : اجعلنى على خزائن الارض اين حفيظ عليم
مرا سر پرست خزائن سرزمين (مصر) قرار بده چرا كه نگهدارنده و آگاهم .
2 - و قول عبد صالح حضرت هود (عليه السلام ) كه به قوم خود گفت : و انا لكم ناصح
امين
(185)
و من خيرخواه امينى براى شما هستم
(186)
(بنابراين در موارد استثنايى كه هدف عالى تر در ميان است ، روا است كه انسان ،
ويژگيها و توانمندى بر جسته خود را آشكار سازد).
|